Mostrando entradas con la etiqueta Leonardo Da Vinci. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Leonardo Da Vinci. Mostrar todas las entradas

miércoles, 25 de enero de 2012

¡Devolvednos el alma!

Lejos quedan ya las primeras disecciones de cadáveres, o mejor dicho: autopsias, en busca de un mejor conocimiento del cuerpo humano, aún así la ciencia sigue intentando acercarse cada vez más a la realidad del cuerpo, desde la masa conjunta de piel, husos y grasa hasta la microrealidad celular. Y aunque ya nada queda por descrubir, o eso parece demostrar The visible Human Project (si bien, ha sido mediante este experimento de digitalización del cuerpo humano como se ha descubierto la localización exacta de la próstata), los medios digitales y fisicos siguen insistiendo en esa aproximación a una realidad tan proxima y a la vez tan extraña a nosotros mismos.

¿En serio se ha localizado todo? La verdad es que mediante Th visible Human Project solo se ha demostrado que no hay ni un solo órgano que no se conozca, y además se ha constatado que todos los órganos estudiados hasta entonces existen. Solo una cosa falta, y es el alma. Si, el alma, habéis leido bien. Por mucho proceso quimico cerebral que se haya descrito, por mucho estudio profundo de los órganos que se haya echo, sigue perenne esa duda existencial del ser humano: ¿Hay un asiento del alma? ¿Y si no lo hay es que no hay alma?

Da Vinci en sus dibujos dijo que el corazón era solamente la maquina bombedeadora de sangre de nuestro cuerpo, que no habia prueba ninguna de que alli residiera el alma, y ahi comenzaron sus problemas con las jeraquias eclesiasticas. Es decir, dichos problemas se derivaron de una afirmación que iba contra las doctrinas de la Iglesia, y no como otros afirman por haber diseccionado cadáveres a la luz de las velas. Es más, las autopsias de Da Vinci eran seguidas de cerca por un médico que le indicaba al artista como debía representar los órganos, es más como artista reconocido se le permitíó la diseccion e cadáveres en hospitales de Florencia. 

El alma no estaba en el corazón, y en el corazón no esta el amor. Algunos dirán: es que amar, se ama con el hígado. Pero en el higado menos esta el alma. ¿Y en el cerebro? Simple masa gris de neurona apretujadas. Ni Shakespeare lo sabía: Tell me where ist Fancy bred or in the heart or in the head?

... Y menos lo sé yo ...  


martes, 25 de enero de 2011

Belezas da historia I: Sig e Leo

Pasaba por aqui, un blog irmán e ía deixar un comentario, pero como estaba a quedar un pouco epistolario pareceume mellor adicarlle un post. Tocastesme a vea artistico-cientifica, e iso évos de agradecer, sobretodo tendo en conta como me van dexenarando ultimamente os temas. Non hay nada novo baixo o sol, e non hay nada novo neste blog. Por outro lado, dado que hai tres blogues irmás, ben podíamos comunicarnos máis, dende logo iso é o máis divertido dun blog: a inmediatez e a comunicación, que neste caso debera ser a dúas bandas, vos e eu, eu e vos ( meus queridos blogueiros, internautas, profes do Dionisio, alumnos, familiares, xente que cae aqui despistada … )

Durante os ultimos tempos ( semanas) asistimos a diversas noticias relacionadas coa que foi unha das mulleres mías fermosas do planeta. Si, amigos, a Gioconda foi un icono de beleza, de pel suave, ollos intigrantes, rostro sereo, escote insinuante e xesto virtuoso.

Disque un escaner mostrou dentro das suas pupilas unha series de letras ou numeros que estan a investigar. Eu máis ben creo que cando un se obsesiona cun codigo oculto, acaba atopandoo, na realidade ou no maxin. Agora piden a exhumacion do grande Leonardo para examinar a súa caveira e determinar se se puido tratar dun retrato do mesmo como muller. Para iso esgrimen a posible homoxesualidade do mestre. Cientificamente hemos dir ás fontes de dita teoria: Freud e a súa obra “Recodo infantil de Leonardo da Vinci” que á súa vez se basea nunha novela biográfica adicada ó florentino. Freud, xa bastante revasado, pero ó que non podemos negarlle a influencia que tivo no século XX, comete, para comezar, un erro: non ir á fonte máis directa, Giorgio Vasari; senon quedarse coas palabras dun novelista de segunda fila. E todo o mundo que le, e todo o mundo que escribe sabe que moitas veces as persoaxes ( historicas ou non) acaban levando matices do propio caracter do lector/autor en tanto que, como seres empáticos, describimos aquelo que mellor coñecemos ou imaxinamos [Pero estas son outras teorias dignas doutra análise].

En fin, se Leonardo era homosexual ou non, puido ser un factor de creación pero non a explicación completa. Leonardo é un idividuo, singular, si, pero forma parte dun entorno: o século XV italiano. Concretamente á segunda métade, é dicir, viviu na época do Renacemento clasicista ( e matizo clasicista, por que contemporaneo a el foi Miguel Anxo, mestre do renacemento manierista). A divina proporción, o número aureo volveu ver a luz tras un periodo no que as artes plásticas eran belas en canto expresión divina, que non natural. O corpo humano foi o centro de tódalas miradas, tanto cientificas coma artísticas e a beleza entendeuse en termos gregos: de perfección e serenidade. A inexpresividade ou pasividade do rostro de dona Gioconda é perfectamente comprensible en termos clasicistas. Os xestos de dor e alegría contraen a faciana e apartan a armonia das proporcións, deformannos, e isto non o digo no nome da historia da teoria da arte senon simplemente no nome da rosa .

Por outra parte a medidados do século XV aparecen as primeiras Korai gregas. As Korai (rapaza) eran estatuas votivas feitas en pedra ou madeira de marcado caracter hieratico ( Atencion estudantes de historia da arte: non hai examen de arte clasico que se aprove sen usar a palabra hieratico ou hieratismo), ollos amendoados e posición ríxida. En xeral, ditas caracteristicas recordan tamén as da arte exipcia. Pero … que teñen que ver as Korai coa Mona Lisa? Facil: o soriso. Ese sorriso entre tranquilizador e inquedante, non o inventou Leo, inventarono os gregos arcaicos. E que me dicides do sorriso etrusco? Non, non é un libro nin unha peli ( que tamén), o sorriso estrusco existe. ( ollo, falo del pero non sei de certo que no XV se coñeceran os sarcofagos etruscos, supoño que si)

E ata aquí a pequena e repetitiva clase de arte. Sobre unha das belezas da historia.

P.D. LEONARDO DA VINCI NON INVENTOU O SFUMATO ( nin ía por ahi fumado …) FORON OS PINTORES FLAMENCOS, que xa coñecían a técnica do óleo e o sfumato e que o usaban para facer paisaxes. Leonardo só o perfeccionou levandoo in extremis. Basta ver que só o rostro de Mona Lisa un pouco máis de trinta capas tránslucidas de pintura ( veladuras) que permiten un tránsito imperceptible entre a luz e a sombra.